Recep ERÇİN
Özel okulların erken kayıtta aldıkları peşinata velilerden itiraz geldi. DÜNYA Gazetesi’ne ulaşan veliler, yeni eğitim sezonunun resmi kayıt dönemi açılmadan yapılan erken kayıtlarda alınan peşinatın, herhangi bir nedenle öğrencinin başka okula gitmesi durumunda iade edilmemesinden şikayet etti. Bilindiği üzere Türkiye’de eğitim-öğretim sezonu eylül ayında başlıyor. Ağustos ayı ise kayıt süreçleri ile geçiyor.
Fakat birçok veli, ocak ayından başlamak üzere temmuz ayına kadar geçen süreçte erken kayıt dönemi kampanyalarından yararlanmak için çocuklarını ya devam ettikleri özel okula ya da yeni nakil olacakları özel okula kayıt ettiriyor. Bu süreçte okulun yıllık bedelinin yüzde 10-15’i kadar bir peşin ücret alınıyor. Öğrencinin sınavla öğrenci alan devlet okuluna gitmesi veya ailenin şehir değiştirmesi gibi haller dışında, erken kayda rağmen bu okula devam edilmemesi halinde ödenen yıllık ücretin yüzde 10’u tutarındaki bedel ceza olarak yansıtılıp veliye iade edilmiyor.
Veliler, çok erken yapılan kayıtlar sayesinde her ne kadar avantajlı fiyatlar elde edilse de bazen zorunlu haller dışında da öğrencinin özel durumu veya ailevi nedenlerle okul değiştirmesinin gerekebildiğini, bu yüzden özel öğretim kurumları yönetmeliğinde düzenleme yapılmasını, ödenen peşinatların belli bir süre gözetilerek iadesine imkan sağlanmasını talep ettiler. DÜNYA Gazetesi’ne açıklama yapan Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu, “Özel okul velileri hukuken ‘Tüketici’ sıfatını taşımaktadır ve okul ile uyuşmazlık halinde tüketici kanunu hükümleri kapsamında yargı süreci işletilir. Okuldan kaydı alınan öğrencilerin yerine yeni öğrenci kaydı yapılması halinde, özel okul açısından hukukta ‘Sebepsiz Zenginleşme’ olarak nitelenen haksız bir kazanç doğmuş olmaktadır.
Örneğin nisan ayında yapılan bir erken kayıt sonrası öğrencinin haziran veya temmuz ayında başka bir özel okula gitmesi halinde, daha önce kayıt yaptırdığı okulun eylüle kadar onun yerine yeni öğrenci alabilme imkanı olduğundan bu ücretin iadesi gerekir. Bize göre, erken kayıt ücretinin geri alınamama halinin eğitim öğretim sezonunun başlamasına ‘Bir ay kala’ şeklinde düzenlenmesi yerinde olacaktır” diye konuştu.
“İstisna sınavla öğrenci alan okullar”
Konuya ilişkin DÜNYA’ya bilgi veren Av. İbrahim Halil Devecioğlu, “20 Mart 2012’de Resmi Gazete’de yayınlanan ‘Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ 5. Bölümünde ücret iadesi başlığı altında düzenlenen 56. madde veliler ile özel okullar arasındaki ücret iadesine dair tartışmalara çözüm getirmektedir.
Yönetmeliğin 56. maddesinin 3. fıkrasının a bendi uyarınca, öğretim yılı başlamadan okuldan ayrılanlardan en fazla yıllık öğrenim ücretinin yüzde 10’u kadar kesinti yapılabilir. Geri kalan yıllık öğrenim ücretinin tamamının iade edilmesi gerekir. Bu kuralın en önemli istisnası yine maddede zikredilen, sınavla öğrenci alan resmi okulların 9. sınıfına kayıt olma halidir. Bu durumda özel okul eğitim bedelinin tamamını, kesinti yapmaksızın iade etmek zorundadır.
Öğretim yılı başladıktan sonra okuldan ayrılma durumunda ise bu yüzde 10’luk kesintiye ek olarak öğrencinin öğrenim gördüğü günlere göre hesaplanacak bir bedel talep edilebilir. Öğrenim ücretini ders saati olarak belirleyen kurumlarda ise bu hesap saatlik yapılacaktır. Yönetmelik uyarınca kurumlar tarafından ücret iadesinde bunlardan daha fazla bir kesinti yapılamaz” dedi.
Hangi durumda hakem heyetine başvurulabilir?
“56. maddenin 4. fıkrası uyarınca bedel iadesinin bir ay içinde verilmesi zorunludur” bilgisini paylaşan Devecioğlu, şunları aktardı: “Önemle belirtmek gerekir ki, vaat edilen eğitimin sunulmaması, sözleşmenin tek taraflı fahiş bir şekilde değiştirilmesi gibi haklı fesih sayılabilecek hâllerde yine hiçbir kesinti yapılmaksızın ödenen öğrenim bedelinin iade edilmesi gerekir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ne aykırı olarak yapılan fazla kesinti bedelinin 186 bin Türk lirasını aşmadığı durumlarda velilerin tüketici hakem heyetine başvurma hakkı vardır. Bu noktada şunun altını çizmek gerekir, tüketici hakem heyetine başvuru sınırının aşılıp aşılmadığı haksızca kesilen iade bedeli üzerinden hesaplanır.
Yani tüm sözleşme bedeli değil, haksız bir şekilde eksik iade edilen bedel miktarının 186 bin TL’den az olması tüketici hakem heyetine başvuru için yeterlidir. Velilerin bir diğer hakkı ise anayasal güvence altındaki dilekçe hakkıdır. Açıkça yönetmeliğe ve hakkaniyete aykırı hareket eden öğretim kurumlarını Milli Eğitim Bakanlığı’na şikayet edebilirler.”
